Kireçlenme (Osteoartrit)

Sabah uyandığımda her yerim ağrıyor, hareket edince biraz açılıyorum, eklemlerimden çıtır çıtır sesler geliyor, merdiven inip çıkmakta güçlük çekiyorum, elimle bez sıkarken ellerim daha güçsüz ve zorlanıyorum.Bana neler oluyor ? Yaşlanıyor muyum? Evet, hareketsiz toplum daha çabuk yaşlanıyor ve kireçlenme giderek daha fazla kişinin sorunu olmaya başladı.

Kireçlenme (osteoartrit) eklem kıkırdağının yapısının bozulmasına yol açan bir hastalıktır. Kıkırdakta ve kıkırdağının altındaki kemik dokuda değişiklikler sonucu kemikte şekil değişiklikleri ve eklem kenarında çıkıntılar gelişir.Eklem içindeki sıvının azalmasıyla kemikler birbirine sürtünmeye başlar ve harabiyet olur.

Kireçlenme özellikle omurgayı, elleri, kalça ve diz eklemini tutan bir hastalıktır. 55-60 yaş üzerinde kadınlarda el ve dizler, erkeklerde ise kalçalar daha sık tutulmaktadır.

Eldeki kireçlenmelerde, parmakların uç eklemlerinde şişlik ve kemiksi çıkıntılar, ağrı ve sabahları ellerde tutukluk şeklinde belirtiler görülür.
Diz kireçlenmelerinde; diz ağrısı, dizlerde hareketle ortaya çıkan sürtünme sesi, hareketlerde kısıtlılık ve şekil bozuklukları ortaya çıkar.Çömelme, merdiven inip çıkma ve sandalyeye oturup kalkmada zorluk görülebilir.Bazen sıvı birikimiyle şişlik olabilir.

Kalça kireçlenmelerinde, hareketlerde zorlanma, yürümekte ve yüksek bir yere bacağını kaldırmada ağrı ve kısıtlılık vardır.
Omurga kireçlenmesinde ise; boyun, sırt ve/veya bel ağrıları, hareketlerde zorluk ve sertlik, bacağa yayılan ağrılar görülür. Bacak ağrısı bu bölgeden geçip bacağa inen sinirin baskıya uğraması, kanalın daralmasına bağlı olabilir. Bu şikâyetler zaman zaman boyun ve bel fıtığı bulguları ile karışabilir.

KİREÇLENME NEDEN OLUR?

Kireçlenmenin gelişmesinde birçok risk faktörü önemlidir. En sık sebepler;

  • Kadın olmak
  • Yaşın ilerlemesi,
  • Şişmanlık
  • Kalıtım
  • Hareket azlığı
  • Yoğun ve yanlış yapılan spor
  • Gelişigüzel kullanılan kalsiyum ve kemik erimesi ilaçları
  • Oturarak veya ağır kaldırarak çalışmak
  • Romatizmal hastalıklar
  • Tiroid hastalıkları

KİREÇLENMEDE TEŞHİS NASILDIR?

Şikayetler, belirtiler ve muayene bulguları, röntgen filmleri kireçlenme teşhisinde e n yararlı tetkiklerdir. Eklemde şişlik var ise bazı kan tahlilleri istenebilir.Kireçlenmeye bağlı omurilik kanal değişikliklerini görmek için MR veya BT gerekebilir.

GÜNLÜK YAŞAMDA ZORLANAN HASTALAR NE YAPMALIDIR? TEDAVİ NASILDIR?

Kas iskelet sistemi hastalıklarında ilk başvurulacak hekim fizik tedavi uzmanıdır. Değerlendirme sonrasında hekim şikayetlerinizin sebebini belirleyerek, kireçlenme söz konusu ise; o eklemi doğru kullanma şekli öğretilmelidir. Diz kireçlenmesi olan kişi dizlerine çok yük bindirici pozisyonlarda kaçınmalı, örneğin alçak sandalyeye oturmamak veya dizleri kıvırarak oturmak gibi.

Ağrıyı azaltmak ve daha özgürce hareket etmeyi sağlamak için, tedavi gereksinimlere ve yaşam tarzına göre düzenlenmelidir.
Kireçlenme tedavisi günlük yaşamınızda ekleminizi korumaya yönelik değişiklikler yapmakla başlar. Kilolu iseniz, kilo vermeniz ekleminize binen yükü azaltacağından tedaviye yardımcı olacaktır.

Ağrıyı iyileştirmek için, ağızdan veya bölgesel olarak uygulanan ilaçlar ve çeşitli fizik tedavi yöntemleri kullanılmaktadır. Doku iyileşmesini sağlamak, kas ve bağ dokularını güçlendirerek ekleme binen yükü azaltmak önemlidir.

Kireçlenmede eklem sıvısı azaldığı için, kemiklerin sürtünmesiyle olan harabiyeti ve şikayetleri azaltmak için eklem kayganlaşırıcı sıvı kullanılmaktadır.

Özellikle diz ekleminde doku yenilenmesini sağlamak amacıyla kullanılan PRP yöntemiyle başarılı sonuçlar elde edilmektedir.Gerekli durumlarda PRP ve eklem sıvısı kombine edilmektedir.

Ağızdan alınan MSM, kondroidin sülfat, kollajen hidrozilat ve glukozamin en çok bilinen ve kullanılan kıkırdak koruyucu maddelerdir. Yaşlanma seyrinde ortaya çıkan özellikle diz, kalça, el ve ayak bilek eklemlerinde kıkırdağı koruyucu ve onarıcı etkisi olduğunu gösteren birçok çalışma vardır. Ancak mutlaka hekim kontrolünde kullanılmalıdır, özellikle glukozamin ve kondroitin bazı kan sulandırıcı ilaçlar ile etkileşime girerek kanama oluşturabilmektedirler, sodyum ilaveli olanlar tansiyon ve kalp problemlerini tetikleyebilmektedirler.

Teknolojik gelişmelerle birlikte , hareketsizliğe bağlı erken yaşlarda kireçlenmeler artmaktadır. Ortalama yaşam süresinin uzamasıyla da birlikte, eklemler bozulmadan kireçlenmeyi engellemeye yönelik tedavi yöntemleriyle ilgili çalışmalar hızla ilerlemektedir.

Kireçlenmenin ileri evrelerinde eklem aralığındaki daralma çok ilerlemişse ve kıkırdak, kemik harabiyeti fazla ise cerrahi yöntemlere başvurulmaktadır.

Unutmayınız:

  • Kireçlenme ağrı ve tutukluk sebebiyle yaşam kalitenizi azaltabilir, fakat hastalıkla baş edebilmenin yolları vardır.
  • İlaçlarınızı doktor önerisi ile kullanmanız, uygun egzersizleri yapmanız tedavi başarısını artıracaktır.
  • İlaç, FTR, eklem injeksiyonları ve cerrahi yaklaşımlardan sizin için en uygun olan tedavi seçeneği konusunda doktorunuzdan bilgi isteyiniz.